O turismo, un dos motores económicos de España, cun peso do 12% no PIB, enfróntase a retos estratéxicos que esixen solucións tecnolóxicas innovadoras. E precisamente a Plataforma Intelixente de Destinos (PID) xurde como unha ferramenta clave para a súa imprescindible transformación dixital. Trátase dunha infraestrutura tecnolóxica pioneira, impulsada por Segittur, un organismo dependente do Ministerio de Industria, Comercio e Turismo, que combina ferramentas de xestión, análise avanzada de datos e innovación aberta para optimizar o funcionamento dos destinos turísticos en todas as súas etapas: antes, durante e despois da viaxe.

A PID ofrece aos destinos a capacidade de recoller, analizar e compartir información crave sobre o comportamento dos turistas e o uso de recursos, garantindo un enfoque baseado na sustentabilidade económica, social e ambiental. A plataforma está estruturada en dous grandes piares: por unha banda, unha ferramenta centralizada que facilita a xestión turística eficiente e, por outro, un espazo de innovación aberta onde se combinan datos públicos e privados para desenvolver novos servizos. Ademais, o seu deseño permítelle ser escalable e interoperable, permitindo a súa integración con diferentes sistemas e actores do sector turístico.

CincoDías, en colaboración con Segittur, organizou a semana pasada un almorzo de traballo con Laura Flores (Segittur), John Moura (Ametic), Ainhoa do Val Cenarruzabeitia (Telefónica España) e Osmar Polo (T-Systems), para analizar esta iniciativa.

Pioneira a nivel mundial
España lidera este ambicioso proxecto que, ademais de proporcionar tecnoloxía avanzada, busca consolidar un modelo colaborativo. Os destinos que formen parte da rede terán acceso a un catálogo de 20 servizos comúns, que inclúen ferramentas de planificación estratéxica, previsión de fluxos de turistas e xestión do impacto ambiental. Todo iso baseado nun enfoque estandarizado que emprega as normas UNE e unha ontología turística desenvolvida por Segittur, a cal asegura que todos os actores falen “o mesmo idioma” en termos de datos. Esta base común non só facilita a interoperabilidade, senón que tamén incentiva a creación de solucións adaptadas ás necesidades de cada destino.

Ademais, a PID aspira a converterse na primeira infraestrutura pública dixital sectorial de turismo a nivel mundial. Este enfoque posicionará a España como un referente en innovación turística, atraendo interese internacional pola súa capacidade de integrar tecnoloxía, sustentabilidade e colaboración público-privada. Segundo os expertos, esta plataforma non só optimizará a experiencia do turista, senón que tamén fomentará a competitividade das empresas do sector e axudará a desconxestionar destinos saturados.

Como directora de novas tecnoloxías e desenvolvemento de negocio de Segittur, Laura Flores detallou as dúas vertentes da plataforma: “Por unha banda, facilitamos a xestión turística a través de ferramentas dixitais que optimizan a planificación e a interacción co ecosistema turístico; por outro, impulsamos a innovación mediante a análise de datos xerados polos propios destinos”. Segundo Flores, o proxecto ofrecerá servizos estratéxicos ás pemes locais, mellorando o seu acceso a canles dixitais e permitíndolles ofrecer produtos personalizados.

De feito, a plataforma estrutúrase en tres piares: un espazo de datos, unha contorna sandbox para probar solucións dixitais e un ecosistema que habilita modelos de negocio innovadores”, explicou Osmar Polo, CEO de T-Systems, quen destacou que estes elementos permitirán a colaboración entre distintos axentes, asegurando unha contorna segura e soberano de datos onde as empresas e Administracións poidan operar e compartir información.

“Implementaranse 20 servizos comúns, coa aspiración de alcanzar os 501 destinos turísticos”, comentou Ainhoa do Val Cenarruzabeitia, responsable de márketing IoT e smart cities en Telefónica España, a cal subliñou o carácter “escalable e estandarizado” da plataforma. “A clave é a normalización do dato mediante estándares UNE, o que garante a interoperabilidade entre sistemas”.

A PID tamén incidirá na sustentabilidade e o desconxestionamento de destinos saturados. Unha cuestión que John Moura, vicepresidente de Ametic, considerou prioritaria. “Permitirá monitorizar en tempo real a saturación de determinados enclaves e aplicar estratexias disuasorias para redistribuír o fluxo de turistas”, explicou.

Pola súa banda, Polo destacou os efectos colaterais da plataforma, como a mellora dos servizos cidadáns: “Os datos de ocupación e despregamento permitirán ás Administracións anticiparse a necesidades futuras e optimizar recursos”. Ademais, sinalou que a PID actuará como acelerador da dixitalización empresarial, axudando ás pemes para integrarse no ecosistema turístico dixital. O debate concluíu coa visión internacional. “España está a sentar as bases da primeira infraestrutura pública dixital sectorial do turismo, e sitúanos como referencia mundial”, asegurou Amora. Para os catro, este modelo é “replicable noutros países”.

Na súa primeira fase conectará a preto de 25.000 pemes turísticas
Un dos beneficios máis destacados da Plataforma Intelixente de Destinos (PID) é a súa capacidade para integrar ás pemes do sector turístico no ecosistema dixital. Así, os expertos coincidiron no almorzo no impacto positivo que esta ferramenta terá mesmo nos pequenos negocios, facilitando o seu acceso á información estratéxica xerada polos propios destinos.

John Moura, vicepresidente da comisión smart cities de Ametic, explicou que o proxecto permitirá conectar a 25.000 pemes na súa primeira fase: “Os datos achegados polos destinos serán accesibles para os pequenos negocios turísticos, que poderán planificar mellor a súa oferta e atender ás necesidades do turista en tempo real”. Pola súa banda, Ainhoa do Val Cenarruzabeitia subliñou que isto supón “unha oportunidade para democratizar o uso do dato”, especialmente para negocios “que ata o de agora non tiveran acceso a ferramentas dixitais avanzadas”.

Previsión de chegadas
A directora de novas tecnoloxías e desenvolvemento de negocio de Segittur destacou a importancia deste enfoque: “Moitos pequenos negocios non teñen a capacidade de xerar datos propios, pero si poden beneficiarse dos datos que acheguen os destinos.”

Flores engadiu que a plataforma incluirá servizos de planificación estratéxica, como previsións de chegada de turistas ou recomendacións de optimización de recursos.

Ao dicir destes expertos, o acceso á intelixencia turística vai poñer ao alcance das pemes a posibilidade de “mellorar a súa competitividade”, adaptando os seus produtos e servizos ás necesidades do turista en tempo real. “Se un destino sabe que van chegar miles de cruceiristas, pode avisar aos negocios locais para que axusten os seus horarios e servizos”, exemplificou Flores.

Pero a PID non só beneficiará aos pequenos negocios, senón que tamén actuará como motor de dixitalización, incentivando ás empresas máis tradicionais a adaptarse á nova realidade tecnolóxica. Segundo Omar Polo, CEO de T-Systems, “as pemes que se dixitalicen verán aumentadas as súas oportunidades de negocio, grazas a un mellor coñecemento do turista e do mercado”.

Combater a saturación en destinos críticos
A saturación turística en enclaves críticos é un dos problemas máis apremiantes que a Plataforma Intelixente de Destinos (PID) axudará a resolver. Grazas a tecnoloxías como o internet das cousas (IoT) e a análise avanzada de datos, os destinos poderán monitorizar en tempo real os niveis de afluencia e detectar áreas con risco de masificación.
Neste almorzo de expertos, John Moura (Ametic) explicou que a plataforma permitirá “mellorar a experiencia do visitante e aliviar, ao mesmo tempo, a presión sobre os residentes e a contorna local”, co fin de acabar coa “turismofobia” actual.
Laura Flores, de Segittur, engadiu que esta tecnoloxía optimizará a planificación turística, suxerindo en tempo real “alternativas de roteiros, visitas ou actividades” segundo o estado do destino. Esta redistribución fomentará un desenvolvemento turístico máis equilibrado e sostible en beneficio de todos os actores implicados.